گونه شناسی نظریات عدالت مبتنی بر ابعاد فلسفی؛ روشی در تبیین ماهیت مفهومی عدالت

چکیده

مفهوم عدالت به دلیل پیچیدگی و گستردگی دلالت آن همواره از موضوعات مورد توجه و چالش برانگیز اندیشمندان در طی اعصار مختلف بوده و هریک سعی در تبیین این مفهوم با استفاده از دیدگاه ­های گوناگون داشته­ اند. حاصل این تلاش­ ها مجموعه­ ای عظیم از نظریات مختلف و متنوع در این حوزه است. نوشته حاضر با بهره ­گیری از مدل «مبانی، مفاهیم، اقتضائات، سیاست ­ها، شاخص­ ها» در عرصه عدالت ­پژوهی، به دنبال تبیین مفهوم عدالت در بخش مبانی و چیستی آن با بهره گیری از نگاه اسلامی و مبتنی بر تنقیح و دسته­ بندی جدید نظریات گذشته می ­باشد. این امر می­ تواند علاوه بر مشخص نمودن چارچوبی برای حرکت، زمینه را برای نظریه ­پردازی در این عرصه نیز فراهم ­آورد.

سوال اصلی این تحقیق «چگونگی تبیین ماهیت مفهومی عدالت» خواهد بود. در این راستا از روش کیفی به عنوان روش تحقیق پژوهش و از روش­ های کتابخانه­ ای و گونه شناسی  به منظور جمع­ آوری و تجزیه تحلیل داده ­ها استفاده شده است. انتخاب مقسم مناسب گونه شناسی می­تواند ضمن تبیین بهتر نظریات عدالت، ما را در کشف اشتراکات و افتراقات آن­ها یاری رساند. بدین منظور پس از بررسی ادبیات گونه شناسی، برخی از گونه شناسی­ های مهم مدّ نظر قرار گرفته و از مسیر نقد و ارزیابی آن­ها سعی شده است تا در حوزه نظریات، گونه شناسی جدیدی مبتنی بر ۳ بُعد فلسفیِ معرفت شناسی، انسان شناسی و ارزش شناسی ارائه گردد که ضمن رفع نقاط ضعف دیگر گونه ­ها، مبتنی بر مبانی اسلامی نیز باشد. همچنین به عنوان نمونه نظریه عدالت جان رالز نیز مبتنی بر گونه شناسی فلسفی مورد تحلیل قرار گرفته است. این تلاش نقطه­ ای آغازین در جهت بسط نگاه فلسفی و دینی در حوزه گونه شناسی  ادبیات عدالت ­پژوهی خواهد بود.

کلیدواژه ها: عدالت، گونه شناسی، انسان شناسی، معرفت شناسی، ارزش شناسی

مقاله گونه شناسی عدالت

ارسال دیدگاه

Close
Compare
Wishlist 0
Open wishlist page Continue shopping